De CLOUD Act is mogelijk de meest onderschatte bedreiging voor Europese data-soevereiniteit. Deze Amerikaanse wet geeft de VS toegang tot elke data van Amerikaanse cloudproviders - zelfs wanneer opgeslagen in Europa. Tijd om de implicaties te begrijpen.

Wat is de CLOUD Act?

De Clarifying Lawful Overseas Use of Data (CLOUD) Act, aangenomen in 2018, stelt Amerikaanse autoriteiten in staat om toegang te eisen tot data van Amerikaanse bedrijven, ongeacht waar ter wereld die data fysiek opgeslagen is.

Juridische realiteit

Elke cloudprovider met Amerikaanse eigendom of hoofdkantoor valt onder Amerikaanse jurisdictie. Dit betekent dat AWS, Microsoft Azure en Google Cloud wettelijk verplicht zijn Amerikaanse verzoeken om data-toegang te honoreren.

Impact op Europese data

Voor Europese organisaties betekent dit:

  • Geen echte data-lokalisatie - Ook EU-datacenters bieden geen bescherming
  • Conflict met GDPR - Amerikaanse toegang kan GDPR-verplichtingen schenden
  • Onzichtbare toegang - Organisaties worden vaak niet geïnformeerd
  • Geen verhaal - Beperkte mogelijkheden om toegang tegen te houden

Bekentenissen van cloudproviders

De realiteit wordt steeds duidelijker. Microsoft's juridisch directeur voor Frankrijk gaf onder ede toe dat hij niet kan garanderen dat data van Franse burgers en bedrijven, zelfs opgeslagen in Europese Microsoft-datacenters, veilig is voor stilletoegang door Amerikaanse autoriteiten.

"We cannot guarantee that data of French citizens and businesses stored in Microsoft datacenters - even if located in Europe - is safe from U.S. silently accessing the data."

- Microsoft Legal Chief France, onder ede in juni 2025

Recente voorbeelden

De CLOUD Act is geen theoretische dreiging:

Internationaal Strafhof (ICC)

In februari 2025 blokkeerde Microsoft de email-accounts van ICC-hoofdaanklager Karim Khan na Amerikaanse sancties. Dit toonde aan hoe Amerikaanse wetgeving directe impact kan hebben op Europese instellingen.

Amsterdam Trade Bank

Ook ATB verloor toegang tot cloudservices toen Microsoft en AWS op bevel van een Amerikaanse rechtbank hun operaties moesten opschorten.

Het patroon

Deze incidenten illustreren hoe Amerikaanse cloudproviders onderworpen zijn aan Amerikaanse geopolitieke beslissingen, ongeacht Europese belangen of wetgeving.

Sectoren met verhoogd risico

Bepaalde sectoren lopen extra risico onder de CLOUD Act:

  • Overheid en defensie - Staatsgevoelige informatie
  • Financiële diensten - Handelsgeheimen en klantgegevens
  • Gezondheidszorg - Medische privacy en patiëntengegevens
  • Juridische sector - Cliënt-advocaat privilege
  • Onderzoek en ontwikkeling - Intellectueel eigendom

"Sovereign cloud" is geen oplossing

AWS, Microsoft en Google bieden nu "sovereign cloud" oplossingen aan, maar deze blijven fundamenteel problematisch:

  • Onderworpen aan Amerikaanse wetgeving
  • CLOUD Act blijft van toepassing
  • Beperkte transparantie over verzoeken
  • Geen echte juridische onafhankelijkheid

Marketing vs. realiteit

"Sovereign cloud" van Amerikaanse providers is primair een marketing-term. Echte soevereiniteit vereist Europees eigendom en beheer.

Europese alternatieven

Gelukkig zijn er steeds meer echte alternatieven:

Volledig Europese providers:

  • OVHcloud (Frankrijk) - Onderworpen aan Franse/EU wetgeving
  • Scaleway (Frankrijk) - GDPR-first benadering
  • Hetzner (Duitsland) - Duitse privacy-standaarden
  • Open Telekom Cloud - Deutsche Telekom platform

Hybride strategieën:

  • Multi-cloud met EU-providers voor gevoelige data
  • Data-classificatie op basis van gevoeligheid
  • Encryptie met EU-beheerde sleutels

Praktische stappen

Wat kan uw organisatie doen?

  1. Data-inventarisatie - Identificeer gevoelige informatie
  2. Risico-assessment - Evalueer CLOUD Act exposure
  3. Juridisch advies - Begrijp uw verplichtingen
  4. Provider-evaluatie - Onderzoek Europese alternatieven
  5. Gefaseerde migratie - Begin met kritieke systemen

Bescherm uw data-soevereiniteit

Wacht niet tot uw organisatie getroffen wordt. Begin nu met het evalueren van uw cloudstrategie en het verminderen van CLOUD Act-risico's.

Risico-assessment aanvragen

De toekomst: Europa kiest voor onafhankelijkheid

De combinatie van geopolitieke spanningen en toenemend bewustzijn van CLOUD Act-risico's drijft Europa richting digitale onafhankelijkheid. Organisaties die nu handelen, lopen voor op deze trend en beschermen zich tegen toekomstige risico's.

De vraag is niet óf de CLOUD Act impact zal hebben op uw data, maar wanneer. Voorbereiding is de beste verdediging.